باتيک‌

پارچه‌هاي کلاقه‌اي اسکو‌

سابقه تاريخي باتيک‌

باتيک که‌ واژه‌ يي‌ جاوه‌ يي‌ (يکي از جزاير اندونزي) است‌ به‌ نوعي‌ پارچه‌ که‌ در کشورهاي‌جنوب و شرق آسيا توليد ميشود اطلاق ميگردد و بافته هاي باستانشناسي‌ گواه توليد گونه‌ ‌يي از آن در مصر باستان نيز هست. ‌

هنر باتيک در ايران به‌ کلاقه‌ يي‌ شهرت دارد و منطقه ي اسکوي آذربايجان مرکز عمده ي‌توليد آن است‌. در گذشته تزئين پارچه‌ به‌ وسيله ي هنر باتيک با وسائل‌ ابتدائي‌ و ساده‌ يي‌ ‌مانند انواع مهرها و قالب‌ها انجام ميشد و توليد کنندگان اينگونه‌ پارچه‌ها به‌ کمک رنگهاي ‌گياهي‌ البسه و ساير وسايل‌ پارچه‌ را تزئين ميکردند. ‌

بعدها وقتي بشر به‌ فکر استفاده‌ از رنگ‌ آميزي پارچه‌ افتاد رنگرزان معمولا بخشهايي‌ از‌پارچه‌ را گره ميزدند يا به‌ شکل خاصي ميدوختند تا رنگ‌ در آنها نفوذ نکند و پس‌ از رنگ‌ ‌آميزي، وقتي گرهها و يا نقاط دوخته شده باز ميشد قسمتهاي رنگ‌ نگرفته به‌ شکل نقوش ‌نگاتيو (نسبت به‌ رنگ‌ زمينه) باقي‌ مانده و نوعي‌ نقش و نگار به‌ حساب مي‌آمد. ‌

با کشف ماده‌ يي‌ گياهي‌ که‌ مانع‌ نفوذ رنگ‌ در الياف پارچه‌ ميشد، قبايل‌ بدوي‌ اندونزي از آن‌بعنوان مايعي براي پوشاندن بعضي از قسمتهاي پارچه‌ استفاده‌ نمودند و با تکميل اين‌ روش‌ ‌در اندونزي و سرايت‌ آن به‌ ساير نقاط جهان، زير بناي شکل کنوني‌ باتيک ريخته شد. ‌

ماده‌ ي گياهي‌ فوق الذکر که‌ از حل‌ کردن‌ برگ موز در سود سوز آور به‌ دست‌ مي‌آمد مايع‌‌چسبنده يي‌ بود که‌ پس‌ از اختلاط با ماسه‌ ي نرم يا خاک روس‌ مورد استفاده‌ قرار ميگرفت‌ و ‌هنرمندان وسيله ي قلم يا ساير ابزار به‌ نقاشي‌ پارچه‌ با آن ميپرداختند و سپس پارچه‌ را ‌رنگ‌ آميزي نموده‌ و ششتشو ميدادند. ‌

به اين‌ ترتيب نقاطي که‌ رنگ‌ در آن نفوذ نکرده‌ بود سفيد باقي‌ ميماند و پارچه‌ نقوش‌سفيدي در متن رنگين به‌ خود ميگرفت‌ و با تکرار اين‌ عمل امکان استفاده‌ از رنگهاي متنوع و ‌متعدد وجود داشت‌. ‌

در روش‌ استفاده‌ از صمغ و موم که‌ بعد از چندي جايگزين‌ شيوه ي قبلي گرديد، ابتدا دو‌طرف پارچه‌ با صمغ و موم پوشانده ميشود و سپس نقوش مورد نظ‌ر بر روي‌ موم تراشيده ‌ميشود و سپس پارچه‌ رنگ‌ آميزي ميگردد و چنانچه ايجاد نقوش با چند رنگ‌ مورد نظ‌ر توليد ‌کننده باشد مجددا قسمتهاي ديگري از سط‌وح موم اندود را تراشيده و در عوض نقاط ‌تراشيده شده ي قبلي را موم ميگيرند تا هنگام رنگ‌ آميزي دوباره‌ رنگ‌ جديد در آن نفوذ ‌نکند. ‌

ذکر اين‌ نکته قابل‌ تامل‌ است‌ که‌ در طريقه ي کار با موم حتما بايد از رنگهاي سرد استفاده‌ به‌‌عمل آيد تا حرارت‌ باعث‌ ذوب‌ موم و ادغام رنگها نگردد. ‌

بازگشت




	اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران

	خانه \| نشريات \| قوانين \| اتاقهای مشترک \| شعب اتاق \| اتحاديه ها \| کشورهای خارجی \| اتصالات \| دفترچه تلفن \| تماس با اتاق