 |
 |
 |
 |
||
 |
|||||
 |
|||||
|
اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران |
|||||
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
|||||
| فلز کاري زنجان |
| در ايران سابقه صنعت چاقو سازي را در زمانهائي بايد جستجو کرد که داشتن سلاح ازضروريات زندگي هر فرد بشمار ميرفت. |
| بهترين نوع سلاحها در اصفهان، خراسان، قزوين و شيراز ساخته ميشده مخصوصا صنعتگران شيرازي در ساختن شمشير شهرتي داشتند. شمشيرهايي که در اوائل اسلام ساخته شدهاغلب داراي کتيبه هائي از قبيل نصر من ا... و فتح قريب و ميباشند. |
| بتدريج که حمل و استفاده از سلاح سرد منسوخ شد صنعت شمشيرگري نيز رو به افول نهادو در حد ساختن چاقو و وسايل برنده ي مورد نياز در زندگي روزمره متوقف ماند و هم اينکزنجان از معدود نقاطي است که چاقو سازي به گونه يي گسترده در آن رواج دارد و چيزي کهدر بدو ورود به زنجان توجه هر تازه واردي را به خود جلب ميکند کارگاههاي متعددچاقوسازي است که در آنها گروهي از استادکاران با تحمل مشقتي فراوان در کنار کورههايآتش به کار اشتغال دارند و حاصل زحماتشان به صورت انواع چاقو، کارد آشپزخانه کاردشکاري، گزليک، قندشکن، قيچي و... بازار مصرف داخلي را کاملا اشباع ميکند و به اعتقاددست اندرکاران در صورت برخورداري از حمايتي معقول و منطقي ميتواند به بازارهايخارجي نيز راه يابد. |
| مواد اوليه و ابزار کار: |
| مواد اوليه ي مورد مصرف اين کارگاهها را عمدتا فولاد فيبر (پلاستيک) ورشو، صدف شاخگوزن، سيم و.... تشکيل ميدهد و ابزار کار شامل کوره، گيره آهنگري ميزکار، چکش،سندان، دريل برقي و دستي، قيچي آهن بردستي و ثابت چرخ سمباده ي برقي و... است. درحال حاضر چاقو سازان معمولا براي تامين مواد اوليه مورد نيازشان از فنرهاي شکسته يماشين، ابزار خشکه مثل سوهان و غيره استفاده ميکنند که اين نوع فولادها در مقابلرطوبت و اسيدها مقاوم نيست. آبکاري روي تيغه چاقو و نيز جهت جلوگيري از سياه شدن وزنگ زدن آنها نتيجه ي رضايتبخشي ندارد و شيوه ي کار چنين است که ابتدا نوارهايفولادي را که داراي عرض تقريبي 3 سانتي متر است به اندازههاي مورد نظر بريده و درمقابل آتش حرارت ميدهند تا کاملا گداخته شود و سپس آن را روي سندان گذاشته و باچکش ميکوبند تا تقريبا شکل مورد نظر را به خود بگيرد سپس با قيچيهاي مخصوص آن را به شکل لازم بريده و مجددا در مقابل آتش حرارت ميدهند و پس از گداخته شدن دوبارهآن را در داخل ظرف محتوي آب سرد فرو ميبرند و بعد از تينر کردن بعدي آن به وسيلهسوهان در انتهاي تيغه يعني محل اتصال تيغه به دسته با کمک مته سوراخ هايي ايجاد نمودهو به تيز کردن آن با کمک چرخ چاقو تيزکني ميپردازند. |
| تيغه هايي که به اين شکل آماده شده نياز به پرداخت دارد که در دو نوبت يعني قبل و بعداز آبکاري انجام ميشود. |
| در نوبت اول بعد از اتمام کار ساخت تيغه و تيز کردن آن به وسيله ي دينام هايي که درقسمت گردنده ي آن ديسکي از پارچه ي فشرده نصب شده به کمک گلي که واکس 410ناميده ميشود به پرداخت تيغه ميپردازند. |
| در مرحله بعد فولاد را از طريق آب دادن با لايه ي از فلز کرم ميپوشانند تا جنس فولادسختتر گردد و مجددا عمل پرداخت را براي براقتر شدن تيغه انجام ميدهند. |
| ساخت قندشکن |
| بخاطر ظرافت و زيبائي شکل ظاهري قندشکن خطوطي ايجاد ميگردد و در انتهاي دسته محليجهت نصب فيبر پلاستيکي (دست) تعبيه ميشود. دسته قند شکن و سر چکشي شکل آنابتدا ريخته گري شده و سپس با سوهان کاري و چرخکاري شکل اصلي و پرداخت شده رابخود ميگيرد و سر قند شکن نيز با سوهان کاري صاف و صيقل ميگردد بعد از اتمام کاربراي تيز نمودن سر قندشکن آن را آب ميدهند بعد از اتمام مرحله ساخت قندشکن را بهوسيله پارچه مخصوص که بوسيله دينام برقي حرکت دوراني سريعي دارد پرداخت ميدهند. |
| نکته قابل توجه اين که بعلت گداختن تيغه ي فولادي که در اصطلاح چاقو سازان آب آنگرفته شده و حتي پس از سرد شدن نيز نرم و قابل چکش خواري است، چاقوسازان بهوسيله قالبهايي که در اختيار دارند شيارهائي روي تيغه چاقو ايجاد ميکنند و هر قدر تعدادشيار روي تيغه بيشتر باشد ارزش آن زيادتر است. معمولا بر روي چاقوهاي خيلي خوب نامسازنده و يا امضاي سازنده در انتهاي تيغه حک ميشود پس از اين مراحل مجددا بايد تيغه را سخت کرد و اين کار به وسيله آب دادن صورت ميگيرد. خيلي از استادکاران اين مرحله راکه کاملا تجربي است از ديگران مخفي نگاه ميدارند. براي آب دادن تيغه هاي چاقو، کارد وغيره و براي اين که حالت فنري پيدا کند و با برخورد با اجسام سخت نشکند ابتدا آنها را بهاندازهاي حرارت ميدهند که پس از گداخته شدن فورا آنها را در ظرفي که پر از روغنسرد يا آب يا نفت سياه ميباشد فرو ميبرند تا سرد و سخت شود. برخي نيز پس از گداختنتيغه، خاکستر گرم روي تيغه ميريزند و آن را به حال خود ميگذارند تا بتدريج سرد و سخت شود پس از آن مجددا حرارت ملايمي به فلز داده و آن را صيقل ميدهند. شگردهاي خاصي که در اين مورد بکار ميرود باعث تمايزي است که بين دست ساخته هاي استادان مختلفوجود دارد و اين تمايز در تيزي و سختي و فنريت و بطور کلي در مرغوبيت چاقو به چشمميخورد. |
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
Designed by Mehr
Argham Rayaneh |
Hosted by SGNetWay |
