 |
 |
 |
 |
||
 |
|||||
 |
|||||
|
اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران |
|||||
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
|||||
| خاتم سازي در ايران |
| مختصري درباره هنر خاتم سازي |
| بدرستي روشن نيست که خاتم سازي از چه زمان بوجود آمده است. ولي کهنترين نمونههاي خاتم که تاکنون به دست ما رسيده از دوره صفوي است. گرچه در کشورهاي ديگر از جملهسوريه و لبنان کارهائي از نوع منبت ساخته ميشود که به خاتم شباهت دارد ولي در حقيقتاين هنر ويژه ايران است و چنين تصور ميرود که براي اولين بار خاتم سازي در شهر شيرازبوجود آمده است. |
| آثاري که از زمان صفوي باقي مانده، نشان ميدهد که اين هنر در زمان صفوي رواج کاملداشته است و درهاي کاخها، رحلهاي قرآن، صندوقهاي مقابر و صندليها را خاتم کاريميکردند. صندوق مرقد حضرت علي ابن ابيطالب عليه السلام در نجف از ظريفترين شاهکاري خاتم سازي است که بدست استادي شيرازي ساخته شده و از زمان صفوي باقي مانده استو نيز قسمتهائي از صندوق منبت مقبره شيخ صفي در اردبيل از خاتم است. |
| در زمان صفوي مرکز خاتم سازي شهر اصفهان بوداما بعدها اين هنر در شيراز رواج بيشتريپيدا کرد و ساختن اشيائي مانند تخته نرد و شطرنج، رحل قرآن و قابها و جعبه هاي کوچکادامه يافت. |
| خاتم سازي در واقع هنر آراستن سطح اشيا چوبي بصورتي شبيه به موزائيک با مثلثهايکوچک است و اين مثلثها هر چه ظريفتر و طرحها و اشکالي که با اين مثلثها بوجود ميآيدهر چه منظمتر باشد خاتم مرغوبتر است. البته مرغوبيت مواد اوليه بکار رفته در خاتم نيزباعث بالا بردن ارزش آن ميگردد. |
| خاتم سازان براي تهيه محصولات خود از مواد اوليه متنوعي استفاده ميکنند که در کمترصنعت دستي ديگري اين چنين تنوع مواد اوليه بچشم ميخورد. اين مواد عبارتند از : |
| چوبهاي گوناگون مانند چوب فوفل، آبنوس، نارنج، عناب، استخوانهاي مختلف مانند استخوانشتر، گاو، اسب و هم چنين عاج، صدف، مفتولهاي مسي و برنجي و ندرتا نقره و طلا. |
| براي ساختن خاتم مواد اوليه فوق را بصورت منشورهائي که اندازه هر ضلع مقطع آنها حدود يک تا دو ميليمتر است در آورده و براي ايجاد متنوع رنگ منشورهاي چوبي را برنگهايگوناگون رنگ ميکنند و با پهلوي هم چيدن منشورهاي مختلف فلزي، چوبي، استخواني و غيرهبطرق گوناگون، طرحهاي مختلف خاتم را بوجود ميآورند. طرحهاي خاتم بسيار متنوع است کههر يک نام مخصوص بخود دارد و اين تنوع طرح در اختلاف رنگ و نوع منشورهاي چوب، عاج،فلز و ساير مواد اوليه بکار رفته در يک طرح خاص و هم چنين نسبت مواد اوليه بکار رفته در يک طرح ميباشد. |
| پس از اينکه منشورهاي مختلف را با سريشم بهم چسباندند، دسته منشورهاي بهم چسبيدهرا مقطع ميدهند و بصورت صفحاتي به ضخامت يک ميليمتر در ميآورند. |
| اسکلت اشيا خاتم اعم از قاب عکس جعبه و يا اشيا گوناگون ديگر ابتدا بوسيله نجار ساختهميشود و خاتم ساز صفحات نازک خاتم را با نظم و دقت خاصي با طرح دلخواه بر روي سطوحمختلف شيئي ميچسباند و براي صيقلي کردن آن، شيئي را سمباده زده و با مواد مخصوصيجلا ميدهند. |
| هم اکنون خاتم سازي در شهرهاي شيراز، اصفهان، تهران و گلپايگان رواج دارد وصنعتگراني که به اين حرفه اشتغال دارند اکثرا عضو شرکت تعاوني خاتم سازان شهر خودميباشند و شرکتهاي تعاوني علاوه بر تامين قسمتي از مواد اوليه مورد نياز، کالاهايصنعتگران را خريداري کرده و در فروشگاههاي شرکت سهامي مرکز صنايع دستي بفروشميرسانند. |
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
Designed by Mehr
Argham Rayaneh |
Hosted by SGNetWay |
