 |
 |
 |
 |
||
 |
|||||
 |
|||||
|
اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران |
|||||
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
|||||
| قلابدوزي رشت |
| يکي از قديميترين انواع رودوزيهاي ايراني که سابقه قدمت آن حتي به سالهاي 550 تا330 پيش از ميلادي ميرسد قلاب دوزي است که طي آن زمينه ي پارچه به وسيله ينخهاي ابريشمين رنگين به گونه يي بسيار زيبا تزئين ميشود. |
| درباره ي سابقه ي توليد اين هنرصنعت در ايران، گفتني است که: طي حفرياتباستانشناسي در مطنقه ي لولان در منتهي اليه شرق ايران قطعاتي از مليله دوزي و قلابدوزي پيدا شده که احتمالا تعلق به دوره ي هخامنشيان دارد. همچنين اسنادي در دستاست که نشان ميدهد در سالهاي نخستين بعد از ظهور اسلام به موازات بافت پارچههايپشمي و پردههاي ابريشمي فاخر در شهر فسا، فرشهاي عالي در جهرم و جامههاي حرير وپرند در اصفهان نوعي قلابدوزي بسيار خوب نيز در طبرستان (مازندران فعلي) رواج داشتهاست. |
| قلابدوزي که در گذشته در شهرستان رشت کاملا رايج بود و تعداد زيادي از افراد بوميمنطقه به آن اشتغال داشته اند در حال حاضر از گستردگي پيشين برخوردار نيست ولي بااينهمه تنها مرکز توليد مصنوعات قلابدوزي محسوب ميشود و گو اينکه هم اينک نوعيقلابدوزي شبيه آنچه در رشت جريان دارد در مهاباد نيز رايج است ولي هيچگونه شباهتيبين توليدات اين دو شهر به چشم نميخورد. چرا که قلابدوزي رشت و مهاباد اگرچه هر دو به يک شيوه انجام ميشود و ابزار کار و نقوش آنها نيز تقريبا همسان است ولي توليداتمهاباد عمدتا در بردارنده ي رنگهاي سياه و سفيد بوده و فاقد تنوع رنگ محصولات رشتميباشد. |
| ابزار کار قلابدوزان بسيار ساده کم حجم و ارزان قيمت است و مهمترين آن وسيله يي است فلزي و تا حدودي شبيه به قلابهاي معمولي با اين تفاوت که قسمت نوک آن بر خلاف سايرقلابها تيز و فاقد انحناي قلابهاي عادي ميباشد و در عوض داراي يک بريدگي مورب درفاصله ي پنج ميلي متري نوک قلاب است. |
| اين وسيله که متشکل از ميله يي هفت سانتي متري است در انتها به سطحی قاشق مانند باضخامت تقريبي پنج ميلي متر ختم ميشود و داراي دسته يي خراطي شده ميباشد. |
| جريده يکي ديگر از وسايل کار قلابدوزان است که مشتمل بر دو قطعه چوب بطول 100سانتيمتر، عرض 10 سانتيمتر و ضخامت 5 سانتيمتر ميباشد که از يک سو به وسيله ميخبيکديگر متصل و در سوي ديگر به وسيله ي مانعي که در فاصله ي 40 سانتيمتري از انتهايوسيله گذاشته شده از يکديگر جدا و حالتي تقريبا گيره مانند دار و براحتي ميتوان آنرا ازطريق سفارش دادن به تجار يا با کمک دو قطعه تخته ي صاف تهيه کرد. |
| پارچه ي مورد نياز در قلابدوزي ماهوت مرغوب برنگهاي تيره مانند سياه، آبي سير، زرشکي،قرمز تند، قهوه يي و نيز نخ ابريشم طبيعي تابيده (چپ تاب) در رنگهاي متنوع و دلخواهاست. |
| نحوه توليد |
| طرحي را که بايد روي پارچه ماهوتي پياده کنند قبلا روي کاغذي که ابعاد آن کمي بزرگتر ازاندازه ي پارچه ي ماهوت است ترسيم نموده و سپس با يک سنجاق تمامي خطوط طرح را درروي کاغذ با فواصل نزديک به هم سوراخ ميکنند. آنگاه مقداري گچ روي کاغذ ريخته کاملاآنرا روي صفحه ي کاغذ پخش مينمايند تا از داخل سوراخهاي کاغذ بر روي ماهوت نقشببندد بعدا از برداشتن کاغذ از روي ماهوت، طرح مورد نظر روي ماهوت قلمگيري شدهصنعتگر با کمک قلابي که ساختمان آن تشريح شد شروع به دوخت مينمايد. |
| شيوه ي کار قلابدوزان به اين صورت است که ابتدا روي يک چهار پايه ي کوتاه نشسته و يکقسمت از پارچه را در لاي دهانه ي جريده قرار داده و به کمک زانوانشان آن را به همميفشرند تا پارچه خارج نشود آنگاه يک سر نخ را گره زده و در حاليکه قلاب را از روي پارچهبه داخل فرو بردهاند گره را در شيار قلاب استوار نموده و آنرا از پارچه بيرون ميکشند ودر شرايطي که نخ خارج شده از پارچه حالت يک نيم دايره را به خود گرفته در فاصله ييمعين، مجددا قلاب را به داخل پارچه فرو برده و نخ را بر روي شيار قلاب استوار کرده وقلاب را از پارچه خارج مينمايند. به اين ترتيب نيم دايره ي قبلي سفت شده و برروي کارمينشيند، در حاليکه نيم دايره ي جديدي که به وجود آمده به صنعتگر امکان ميدهد تامجددا قلاب را به داخل پارچه فرو برده و با تکرار اين حالت است که نقشي زنجيره يي برپارچه مينشيند. |
| از قلابدوزي در حال حاضر باري تزئين سجاده جا قرآني، لبه ي پرده، روميزي، رويه کوسن،لبه يقه، دامن و پيش سينه ي لباسهاي زنانه رويه ي دمپاييهاي زنانه کلاهک آباژورسقفآويزهاي پارچه يي و..... استفاده به عمل ميآيد. |
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
Designed by Mehr
Argham Rayaneh |
Hosted by SGNetWay |
