 |
 |
 |
 |
||
 |
|||||
 |
|||||
|
اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران |
|||||
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
|||||
| قلمکار |
| تاريخچه قلمکار |
| قلمکار سازي از پيشه هاي کهن و قديمي ايران است که قرنها در اوج شهرت بوده است.قلمکاري و نقاشي روي پارچه از دوره مغولها در ايران مرسوم گشت. |
| بدين دليل که در دوره فوق بعلت حمايت و پشتيباني خوانين مغولي پارچههاي منقوش وچيني در بازارهاي ايران فروش فوق العادهاي پيدا کرده بود. |
| ايرانيان نيز جهت رقابت با چينيها دست به ابتکاراتي زدند که از آنجمله ابداع نقاشي برويپارچه يا باصطلاح پارچههاي قلمکار است. سپس در دوره صفويه اين هنر گسترش يافت. درحقيقت ميتوان گفت دوره پررونق اين صنعت از زمان صفويه شروع به اواسط عصر قاجاريهختم گرديد. |
| در زمان صفويه بيشتر لباسهاي مردانه و زنانه از پارچههاي قلمکار تهيه ميگرديد و اينپارچهها در آن زمان شهرت فراوان داشت. يک نوع قلمکار با طرح و نقش خاص خود بنامدلگه جهت لباس مردانه و زنانه تهيه ميشد. از ديگر انواع قديمي قلمکار ميتوان خمرهايزريا اکليلي، جيگرنات قرمز و جيگرنات بنفش را نام برد. |
| تلاش پيگير صنعتگران قلمکار ساز و استقبالي که از آن ميشد موجب ازدياد تقاضا براي اينگونه پارچههاي نقش دار شد و چون عرضه محدود بود، صنعتگران را به چاره انديشي و پيدا کردن راه حل جهت عرضه بيشتر با همان کيفيت هنري واداشت. در اين مورد تنها راه چارهرا ايجاد نقوش مورد نظر بر روي قالب و انتقال قالبهاي مذکور روي پارچه دانستند که درآغاز تنها از يک يا چند قالب استفاده ميکردند و بقيه را با دست ميکشيدند ولي پس ازچندي با طراحي روي کاغذ و انتقال اين طرحها بر روي قالب و حکاکي و قالب تراشي، استادکاران فن توانستند بطور کلي محصولات قلمکار را بوسيله قالب زني توليد کنند. |
| مراکز توليد |
| شهر اصفهان که در زمان صفويه مرکز و پايتخت ايران بود، يکي از مراکز عمده تجمع هنرآفرينان و صنعتگران گرديد و هنرمندان از گوشه و کنار ايران به اين شهر روي آوردند وسعي در توليد و عرضه محصولات مختلف از جمله قلمکار با عاليترين کيفيت هنري نمودند. |
| در حال حاضر شهر اصفهان مرکز توليد قلمکار ايران است و در شهرهاي دامغان و سمنان هم نوعي قلمکار خاص منطقه تهيه ميگردد. |
| محصولاتي که امروزه از پارچه قلمکار تهيه ميشود عبارتند از: لباس، سجاده، سفره،رولحافي، پرده، مجمعه پوش، بقچه، سوزني، حمام،قطيفه، کتيبه، کلاه، قبا، شليته، روکشصندلي، روميزي، روتختي، دستمال، زير لباسي، سربخاري، کيف، دامن، کفش زنانه و برايمصارف دکوراسيون. |
| قالبها و قالب تراشان |
| قالب تراشي يکي از هنرهاي ظريف و بسيار مهم و قديمي اصفهان است که از استادان اينفن فعلا بجز عده معدودي باقي نماندهاند. |
| استاد کاران قديمي بهترين چوب را براي تراش قالب چوبهاي گلابي و زالزالک تشخيصدادهاند که معمولا چوب زالزالک را براي قالبهاي ريز استفاده مينمايند هر چه نقشها در يکقالب درشتتر باشند کار تراش آسانتر و هر چه نقوش ريزتر باشند بهمان نسبت کار تراشمشکلتر ميشود. |
| براي اينکه يک قالب کامل شود از ابتدا يعني جور کردن چوب تا زماني که قالب آماده نقشزني ميشود چندين مرحله طي ميشود که بطور مختصر عبارتست از : |
| -1 جور کردن چوب قالب |
| -2 پيه دادن که به سه دليل صورت ميگيرد. دوام چوب را زيادتر ميکند، چوب را برايتراش نرم ميکند و مانع نفوذ و ايجاد تغييرات و شکستگي در آن ميشود. |
| -3 ليسه يا پوليش کردن چوب |
| -4 طرح ريزي که در آن پوسته سائيده شده انار يا ما زوج را با لعاب کتيرا مخلوط کرده مايعحاصله را روي سطح صاف چوب مالند. اين عمل براي آن صورت ميگيرد که طرح آماده شدهاز روي کاغذ بر روي چوب منتقل شود. |
| -5 مرحله قلمگيري است و مرحله آخر براي تکامل قالب پيه دادن کامل است که براياستحکام و غير قابل نفوذ کردن قالب صورت ميگيرد. |
| رنگهاي مصرفي قلمکار |
| در ساختن قلمکار بيشتر از دو رنگ مشکي و قرمز استفاده ميشود که براي ساختن رنگمشکي از مواد مانند: کتيرا، اکسيد، آهن، زاج سياه و روغن کرچک و براي ساختن رنگ قرمز از موادي مانند گل سرخ، روغن کنجد، زاج سفيد و کتيرا استفاده ميشود. گاهي هم برحسب مورد رنگهاي ترکيبي مانند آبي يا نيلي، سبز زرد و قهوهاي بکار ميبرند. |
| چگونگي توليد |
| مواد مصرفي قلمکار سازان بسيار متنوع است ولي آنچه که قابل توجه است عبارتست از:پارچههاي متقال، کدري و چلوار، کتيرا، پوست انار، رنگ گياهي زاج سفيد، نيل، روغنگليسيرين و آليزارين. |
| مراحل توليد قلمکار باختصار عبارتست از: آبخور کردن پارچه، دندانه کردن پارچه انجام عمل قالب زني که با دو رنگ قرمز و مشکي آغاز و بعد از اتمام کار و تثبيت رنگها، در مرحلهسفيدگري، زمينه برخي از پارچههاي توليدي سفيد ميشود و چنانچه نيازي به استفاده ازرنگهاي ديگر باشد مجددا پارچه به کارگاه برگردانده شده و نقوش لازم بر روي آن انتقالمييابد. |
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
Designed by Mehr
Argham Rayaneh |
Hosted by SGNetWay |
