سراميک‌

ظرفهاي سفالي‌، شايد يکي از قديميترين‌ ساخته هاي آدمي‌ است‌.‌

انسانهاي اوليه از آن زمان که‌ به‌ فکر ذخيره ي آب و غذا افتادند و به‌ خاصيت چسبندگي‌ و‌شکلگيري رس‌ پي‌ بردند ظرفهاي سفالي‌ را به‌ شکلهاي گوناگون ساختند . با گذشت‌ زمان و‌گسترش زندگي‌، سفالگري هم‌ تکامل‌ يافت‌. انسانهاي آفريننده با دستهايشان بر ظرفهاي گلي ‌نقش و نگارهايي‌ کشيدند و آنها را با رنگهاي گوناگون آراستند. مهمترين‌ مواد اوليه در کار‌سفاگري:‌

گل، ماسه‌ و مواد سوختني است‌. گل‌ رس‌ بخاطر داشتن اکسيد آهن‌ و آهک‌ داراي خاصيت‌شکلگيري. چسبندگي‌ است‌ و ميتوان با آن ظرفهايي‌ غير قابل‌ نفوذ ساخت‌. براي تهيه سفال‌ابتدا گل‌ را از معدن به‌ محل کارگاه حمل نموده‌ و سپس مقداري‌ معين آب و ماسه‌ به‌ آن‌ميافزايند. پس‌ از اينکه گل‌ و ماسه‌ و آب کاملا با هم‌ مخلوط شد و آماده‌ گرديد، گل‌ به‌‌قطعاتي‌ با اندازه‌هاي مورد نياز تقسيم مي‌شود و هر قسمت را بط‌ور جداگانه‌ روي‌ چرخ‌سفالگري گذاشته و شروع‌ به‌ چرخکاري‌ مينمايند. چرخ سفالگري عبارت‌ از يک‌ صفحه گرد‌فلزي در بالاي دستگاه و يک‌ دايره ي چوبي‌ بزرگ‌ در پائين است‌ و بوسيله ميله يي‌ به‌ يکديگر‌متصل است‌ و استاد کار با خيس کردن‌ دو دست‌ خود گل‌ آماده‌ شده را روي‌ صفحه بالائي‌‌ميگذارد و با پاهايش‌ صفحه زيرين‌ را به‌ حرکت‌ در مي‌آورد و همراه با چرخش‌ صفحه فلزي، با ‌دستهايش‌ به‌ گل‌ شکل ميدهد. با هر حرکت‌ دست‌ و لغزش انگشت، شکلي پديد مي‌آيد.‌گوئي‌ که‌ نبض خاک در دستهاي ما هر استادکار مي‌تپد. ظرفهاي ساخته شده را معمولا روي‌‌بام کارگاهها يا فضاي بازي‌ در اطراف کارگاه مي‌چينند تا در آفتاب خشک شود مدت زمان‌لازم‌ براي خشک شدن اين‌ اشيا حدود بيست و چهار ساعت‌ است‌. سپس مصنوعات خشک‌شده خام را درون‌ کوره‌ قرار داده‌ و حدود 6 تا 7 ساعت‌ حرارات ميدهند. حرارت‌ کوره‌ در‌اين‌ مدت بين 950 تا 1000 درجه‌ سانتيگراد ميباشد. محصولات پس‌ از پخته شدن مدتي‌ در‌کوره‌ باقي‌ مي‌ماند تا بتدريج‌ سرد شود.‌

در اين‌ مرحله آن دسته از فرآورده‌ هايي‌ که‌ ساده‌ بوده‌ و احتياج به‌ لعاب کاري‌ ندارد آماده‌‌عرضه‌ و فروش‌ هستند ولي‌ کالاهاي مصرفي‌ شهري و مصنوعات تزئيني بعد از يکبار پختن،‌لعاب کاري‌ شده و مجددا درون‌ کوره‌ قرار ميگيرد و با همان درجه‌ حرارت‌ و مدت زمان فوق‌الذکر براي دومين بار پخته ميشود. معمولا فرآورده‌ها تا ده‌ ساعت‌ پس‌ از خاموش نمودن‌‌کوره‌ در جاي خود باقي‌ ميماند تا بتدريج‌ سرد گردد و قابل‌ عرضه‌ و فروش‌ شود. هم‌ اينک در ‌اکثر نقاط ايران از جمله در: مندگناباد، لالجين همدان، ميبد يزد، شهرضاي اصفهان، زنور‌آذربايجان، کلپورگان سيستان و بلوچستان، جويبار مازندران و سياهکل گيلان و... توليد‌وسايل‌ و مصنوعات سفال رايج‌ است‌.‌

محصولات سفال و سراميک در هر يک‌ از نقاط فوق الذکر با اختلاف کمي در نوع مواد اوليه‌رنگ‌ و طرح تهيه ميشود و به‌ همين دليل محصولات هر ناحيه به‌ خوبي‌ قابل‌ تشخيص از‌فرآورده‌هاي ساير نقاط است‌. محصولات سراميکي که‌ در قم‌ توليد مي‌گردد تماما ساخت‌‌دست‌ بوده‌ و داراي خصوصيات صنايع‌ دستي مي‌باشد و شامل‌ خر مهره و انواع مصنوعات‌سراميک نظ‌ير کاسه‌، بشقاب، گلدان، شمعدان، زير سيگاري‌ و غيره است‌. مواد اوليه مورد‌مصرف خرمهره شامل‌ سنگ کوارتز، سيليس، کتيرا، واشنو است‌ (اشنو نام گياهي‌ است‌ که‌‌از سوزاندن آن جهت ته‌ لعاب خر مهره استفاده‌ مي‌شود).‌

بازگشت




	اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران

	خانه \| نشريات \| قوانين \| اتاقهای مشترک \| شعب اتاق \| اتحاديه ها \| کشورهای خارجی \| اتصالات \| دفترچه تلفن \| تماس با اتاق