 |
 |
 |
 |
||
 |
|||||
 |
|||||
|
اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران |
|||||
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
|||||
| فيروزه کوبي |
| فيروزه کوبي يکي از معدود رشته هاي صنايع دستي است که سابقه تاريخي چنداني نداشتهو در حال حاضر نيز توليد آن محدود و ناچيز است و همين امر باعث شده تا فيروزه کوبي آنگونه که بايد شناخته شده نباشد هر چند که زيبايي و گيرايي يک فرآورده خوب صنايع دستي را با خود دارد بطوريکه گفته ميشود قدمت اين صنعت به حدود شصت سال قبل ميرسد در آنزمان شخصي بنام يوسف حکميان معروف به محمدرضا در مشهد کار فيروزه کوبي بروي زينت آلاتي مانند دست بند گل سينه گوشواره و... شروع نمود و حدود بيست سال بعد اين صنعت توسط صنعتگر ديگري بنام حاج داداش از مشهد به اصفهان برده شد. در اصفهان فيروزه کوبي بغير از جواهرات در ظروفي مانند بشقاب ليوان گل آبپاش و... نيز مورد استفاده قرار ميگيرد و تعدادي کارگر در کارگاه حاج داداش و پسران در اين رشته بکار مشغولند حتي قسمتهايي از کار (چيدن فيروزه بروي کار) توسط کارگران و صنعتگران زن انجام ميگردد.يکي ازکارهاي جنبي صنعت فيروزهکوبي کار تهيه زيرساخت است که در کارگاه زرگري وبطور جداگانه انجام ميشود. دوتنازصنعتگران زرگري که کار تهيه زيرساخت براي کارگاه حاج داداش را بعهده داشته اند بتدريج وارد کار فيروزهکوبي هم شدند و بعد از او تدوام بخش اين صنعت شدهو در حال حاضر نيز به کار فيروزهکوبي اشتغال دارند.در حال حاضر صنعت دستي فيروزهکوبي فقط در اصفهان رايج و صنعتگران شاغل در اين رشته محدود و منحصر به تعدادي انگشت شمار ميشود. |
| مراحل ساخت و توليد فيروزهکوبي |
| يک فرآورده فيروزهکوبي اعم از زيورآلات ويا ظروف عبارت از شيي است مسي برنجينقرهايي ورشويي ويا برنزي که ذرات و قطعات ريزسنگ فيروزه بر قسمتهايي از سطوح آن به فرم موزاييک در کنار هم نشانده شده و به آن ترتيب جلوه يي خاص بآن بخشيده ميشود.ساخت و پرداخت چنين فرآوردهيي شامل دومرحله کلي است : |
| الف زرگري: زرگري عبارت است از ساخت و آمادهسازي شيئي موردنظر است بايکيازفلزاتي که فوقا بآن اشاره شد. اين کار بوسيله صنعتگر زرگرويا سازندهي فلزات بوسيله دست، پرس وياباکمک هردوانجام ميگردد.پس از ساخته شدن فرم کلي شيئي اعم از ظرف يازيوزآلات قسمتي راکه بايدفيروزهکوبي گردد مشخص نمودهو اطراف آن رايک رشته ي باريک فلزي بنام کندن قرارداده و لحيم مينمايند بقسمتي که اطراف فرم موردنظرباصطلاح ديوارهيي بارتفاع دوتاسه ميليمتراز سطح ظرف پيدانمايد اينکار معمولا بوسيله زرگر وگاهي بوسيله ي خود صنعتگر فيروزهکوب انجام ميشود. درصورتيکه قسمت آماده شده براي فيروزهکوبي سطح زيادي را اشغال نمايد و زمينه ي آن خالي بنظربرسدبارشته هايي ازهمان فلز نقوشي جزيي ترو کوچکتر بشکل تزئيني داخل آن قرار داده مجددا لحيم کاري ميکنند.اين عمل علاوه برزيباترشدن فرمکاربه سطح فيروزهکوبي شده استحکام بيشتري هم ميبخشد. |
| ب فيروزهکوبي: قبل ازهرچيزصنعتگرفيروزهکوب خردهسنگهاي فيروزهي غيرقابلاستفاده راازکارگاههاي فيروزهتراشي ويامعادن فيروزهي مشهد نيشابور ودامغان خريداري مينمايد.ازآنجاکه اين خردهسنگهابامقاديري خاک و خردهسنگهاي معمولي همراه ميباشدابتداآنهاراازضايعات ديگرجداوتميزمينمايند.سپس خردهسنگهاي فيروزهرابرحسب اندازه ازيکديگرتفکيک وباصطلاح دانهبندي ميکنندتادرساخت هرمحصول فيروزهکوب ازقطعه فيروزهيي متناسبترباسطح کارفيروزهکوبي استفاده بعمل آيد.درمرحله بعد شئيي موردنظرراگرم کرده وضمن حرارت دادن روي قسمتهاي که بايد فيروزهکوبي گردد لاک پودرشده ميپاشندبقسمتي که پودرلاک تقريبا ذوب شدهو سطح قسمت مربوطه رابپوشاند.درحاليکه هنوزلاک برسطح شئيي نرم و مذاب بودهوحالت چسبندگي دارد مقداري از خردهسنگهاي فيروزهکه برحسب اندازهي لازم ازقبل آمادهشده روي کارقرارميدهند.سنگهابايد طوري درکنارهم قرارگيرند که حتي الامکان فاصله ايي بين آنها باقي نماند. بمنظور پرکردن فواصل احتمالي بين سنگهاي فيروزه،حرارت راکمي افزايش ميدهندومقدار ديگري پودرلاک بروي سنگهاميپاشندتازمانيکه لايهي لاکي بصورت مذاب درآمدهوسپس باافزودن سنگهاي ريزترسعي ميکنندتاسنگهاکاملادرکارجاگرفته وباصطلاح برآن بنشيننداين عمل رامعمولاباکمک دست انجام ميدهند،باينترتيب که بادست برسطح فيروزه فشارميآورندتابخوبي به سطحکاربچسبند.پسازسردشدن شئيي قسمتهاي لاک بصورت سخت وسفت درميآيند.بعدازاينمرحله قسمتهاي پوشيده شده ازلاک وسنگ فيروزه رابه وسيله سنگ سمباده آب ساب مينمايندتاقسمتهاي اضافي لاک وبرجستگيهاي جزئي سنگهاسائيده وصيقلي گردد.دراينحالت است که سنگهاي فيروزهبرنگ فيروزهاي ولاک به رنگ تقريبا سياه دربين فواصل سنگهانمايان ميشود.پس ازاتمام اين مرحله چنانچه درقسمتهاييازسطح کاربازهم ريختگي وجودداشته باشدمجددا شئيي راحرارت دادهوبوسيله سنگهاي ريزوپودرلاک قسمتهاي ريخته رامرمت مينمايندوپسازآن سطح کارراسمبادهزدهوصيقل ميدهند.گاهي عمل مرمت رابوسيله نوعي بتونه فيروزهايي رنگکهباگل مل ،روغن و رنگ لاجوردتهيه شده انجام ميدهند.آخرين مرحله کارفيروزه کوبي پرداخت کاري است کهدردومرحله انجام ميشود.مرحله اول پرداخت قسمتهاي فلزي استکه درکارگاه ياچرخکاري انجام شده ولايهي کدروتيره رنگي راکه برروي قسمتهاي فلزي درحين عمل فيروزهکوبي ايجادگرديده بوسيله ابزارهاي دستي وياتيغه چرخکاريازروي آن ميزدايندوسپس اين قسمتهاي فلزي راپوليش ميکنندتاشفاف شودوحالتي صيقلي پيداکند.مرحله دوم پرداخت محصول فيروزهکوبي شدهاست که پسازپوليش قسمتهاي فلزي شئي مجددا به کارگاه صنعتگر فيروزهکوب برگشت دادهميشودودرآنجاسطوح فيروزهکوبي شده رابوسيله روغنزيتون ياروغن کنجد پوليش مينمايند تااين قسمتهانيزشفاف ودرخشان گردد.صنعتگرتوليدکننده فيروزهکوب درمراحلکارازابزارکارووسايلي نيزبهره ميگيردکهعمدتاشامل قالب چکش،دريل،چراغ گاز،چراغ بنزيني،گازانبر،انبردست،پنس،منقاش،لولههاي مختلف فلزي،سوهان وسنگ سمبادهميباشد.نکته حائزاهميت |
| درفيروزهکوبيدردرجهاول نصب صحيح فيروزهبروي فلزاست،بگونهايي که داراي قدرتکافي بودهوهنگام پرداخت قطعات فيروزهازآن جدانشودوديگراينکه هرچه ظرف فيروزهکوبي شده پرکارترباشدوقطعات سنگ منظمتردرکناريکديگرنصب شده باشدوفاصله زيادي دربين قطعات فيروزهديده نشودکارداراي ارزش هنري بيشتري است. |
|
خانه | نشريات | قوانين | اتاقهای مشترک | شعب اتاق | اتحاديه ها | کشورهای خارجی | اتصالات | دفترچه تلفن | تماس با اتاق |
Designed by Mehr
Argham Rayaneh |
Hosted by SGNetWay |
