ورني‌‌

ورني‌ گليمي است‌ فرش نما که‌ بدون‌ نقشه و به‌ شکل ذهني توسط‌ زنان و دختران عشاير‌مناطق ارسباران،مغان در استان آذربايجان شرقي‌ توليد ميگردد.‌

مواد اوليه که‌ جهت توليد ورني‌ بکار رفته مي‌شود عبارتست از پود که‌ از پشم، و تار و پود‌نازک‌ که‌ غالبا از نخ‌ پنبه يي‌ تهيه مي‌شود. در گذشته با توجه‌ به‌ نوع معيشت عشاير مستقر‌در دشت‌ مغان، گرما دوز و ارسباران پس‌ از چيدن پشم از دامهاي موجود منطقه در فصول‌مناسب‌، آنها را با دوک‌هاي نخ‌ ريسي سنتي ريسيده و پس‌ از آن شستشو مي‌دادند و سپس‌با روشي‌ بسيار ابتدايي‌ با رنگهاي شيميايي‌ پست در خود منطقه رنگرزي‌ مي‌نمودند. عموما‌اين‌ شکل رنگرزي‌، از جنبه کيفي بزرگترين‌ لط‌مه را به‌ بازار و بازار يابي‌ اين‌ کالاهاي هنري‌سنتي وارد ميگردد، ليکن از سال 1361 سازمان صنايع‌ دستي ايران در قالب‌ طرحهاي عمراني‌ ‌آذربايجان شرقي‌ اقدام به‌ تهيه و توزيع‌ مواد اوليه مرغوب نموده‌ و تحولي‌ در ارتقا کيفي‌توليد ورني‌ بين عشاير منطقه بوجود آورده‌ است‌. توليد ورني‌ عموما در نقاط قشلاقي‌ انجام‌ميپذيرد و نقوشي‌ که‌ برروي‌ اين‌ گليم فرش نما نقش مي‌بندد نشانگر محيط زيست و‌انعکاس آن در اذهان زنان و دختران عشاير است‌ و نمودار ذهن‌ توانا و استعدادهاي بالقوه‌فکري آنان مي‌باشد. بيشتر نقوش از اشکال حيوانات و وحوش منطقه تاثير پذيرفته و نقش‌عمده حيوانات عبارتست از: گوزن‌، آهو، گرگ، سگ‌ گله، بوقلمون، مرغ و خروس‌، گربه‌، مار،‌عقاب، گوسفند، ببر، شتر، شير، روباه، شغال، طاووس‌، پرندگان محليو...‌

عمل توليد صرفا خانگي بوده‌ و ابزار آن از قبيل دار، دفتين، و... تماما در محل تهيه مي‌شود ‌و غالبا در همان اطاقي‌ که‌ خانوار عشايري سکوت دارد توليد صورت‌ ميپذيرد.‌

ساعات کار توسط‌ زنان و دختران بهيچ عنوان تابع‌ شرايط‌ و نظ‌م‌ و ترتيب خاصي نيست، زيرا‌تنها در زمانهاي فراغت‌ از امور جاري‌ خانه‌ و مشغله هاي ديگر توليد انجام ميگيرد .‌

تاريخچه:‌

بر اساس بررسي‌هاي انجام شده توليد ورني‌ ظرف يکصد سال اخير در دشت‌ مغان مرسوم‌گرديده است‌ بروايت‌ افراد مط‌لع، محل اصلي توليد منطقه قره باغ آذربايجان شوروي‌ بوده‌‌که براثر روابط‌ و علقه هاي فرهنگي عشيره يي‌ وترددهايي‌ که‌ در دو کناره‌ رودخانه‌ ارس‌ انجام ‌پذيرفته بتدريج‌ ورني‌ ابتدا در منطقه ارسباران و سپس در بين ايلات و عشاير دشت‌ مغان‌رايج‌ گرديده است‌ .‌

در حال حاضر توليد ورني‌ در سط‌ح‌ جهاني‌ منحصر به‌ ايران بوده‌ و در ايران هم‌ فقط در مناطق‌فوق الذکر وجود دارد، ويژگي‌ توليد، عمل اقتباس يا مشابه‌ سازي‌ نظ‌ير بسياري‌ از‌زيراندازهاي ديگر از قبيل قالي‌ و گليم و... را در سايرنقاط ايران و جهان دشوار و حتي غير‌ممکن مي‌سازد .‌

ورني‌هاي توليدي آذربايجان معمولا در زمينه رنگهاي لاکي‌، سرمه‌اي، کرم، سفيد، پيازي‌ و‌آبي‌ روشن‌ با نقش حيوانات در وسط‌ و حاشيه يي‌ حداکثر به‌ عرض بيست سانت‌ در طرفين‌توليد ميگردد .‌

اندازه‌ رايج‌ ورني‌هاي توليدي بشرح زير است‌:‌

‎-1 ورني‌ قالي‌ بابعاد 300-200 سانتيمتر‌

‎-2 ورني‌ کناره‌ بزرگ‌ بابعاد 320-150 سانتيمتر‌

‎-3 ورني‌ کناره‌ بابعاد 310-125 سانتيمتر‌

‎-4 ورني‌ زرع‌ و نيم 0جفت) بابعاد 160-115 سانتيمتر‌

‎-5 ورني‌ قاليچه بابعاد 250-120 سانتيمتر‌

‎-6 ورني‌ پشتي بابعاد ‌

100-70 سانتيمتر‌

90-60 سانتيمتر‌

بازگشت




	اتـــــــــــــــــــــــاق بـــــــــــــــــــــــازرگـــــــــــــــــــــــانـــــــــــــــــــــــی و صـــــــــــــــــــــــنــــــــــايــــــــــع و مــعـــــــــــــــــــــــادن ايـــــــــــــــــــــــــران

	خانه \| نشريات \| قوانين \| اتاقهای مشترک \| شعب اتاق \| اتحاديه ها \| کشورهای خارجی \| اتصالات \| دفترچه تلفن \| تماس با اتاق